Mật Tông

Bản Đồ Tu Phật - Tập 6.1

MẬT TÔNG

Con Đường Tu Thứ Năm Trong Mười Tông

---

I. Duyên Khởi Lập Tông

Tông này thờ đức Đại Nhật Như Lai (Tỳ Lô Giá Na) làm giáo chủ bí mật. Ngài Kim Cang Bồ tát đích thân chịu chức vị quán đảnh, kế thừa pháp mầu nhiệm của đức Đại Nhật Như Lai, vì thế cho nên Tông này gọi Mật tông hay Chơn ngôn tông (lời dạy chân thật mầu nhiệm, bí mật).

Ngài Kim Cang Bồ tát truyền lại cho ngài Long Thọ; ngài Long Thọ truyền lại cho ngài Long Trí; ngài Long Trí truyền lại cho ngài Thiện Vô Úy Tam tạng và ngài Kim Cang Trí Tam tạng.

Vào đầu đời Đường, hai ngài Vô Úy và Kim Cang sang Trung Hoa, rộng truyền bí pháp của Mật tông. Về sau ngài Không Hải (người Nhật) thọ giáo và trở thành vị Tổ Mật tông ở Nhật Bản.

Mật tông có nhiều phái:

• a) Mật tông ở Trung Hoa
• b) Mật tông ở Nhật, thường gọi là Đông mật
• c) Mật tông ở Tây Tạng tức là Lạt-ma giáo, hay là Tạng mật.

Kinh điển của Mật tông: Tông này nương vào hai bộ kinh lớn làm cội gốc là bộ: Kinh Đại Nhật và kinh Kim Cang Đảnh. (Thêm Tô Tất Địa, Du Ký và Yếu lược niệm tụng thành năm bộ).

Đại Nhật Như Lai là ai?

Phật có ba thân: Pháp thân, Báo thân và Ứng thân. Đại Nhật Như Lai hay Tỳ Lô Giá Na, không phải là đức Phật Thích Ca (Ứng thân) như một số người lầm tưởng, mà chính là Pháp thân Phật (thể tánh thanh tịnh bình đẳng của hết thảy các pháp).

Theo Mật tông có hai loại giáo pháp:

• Hiển giáo: Những lời dạy của Ứng thân Phật (Thích Ca) tùy căn cơ chúng sanh mà chỉ dạy.
• Mật giáo: Những pháp môn mầu nhiệm, bí mật mà chỉ những vị Đại Bồ tát nhờ trí tuệ sáng suốt mới thọ lãnh được của Pháp thân Phật.

Tóm lại, Mật tông thuộc về Mật giáo. Giáo chủ là Đại Nhật Như Lai (Pháp thân). Sơ tổ là ngài Bồ tát Kim Cang Tát Đỏa.

---

II. Tôn Chỉ Và Giáo Lý Căn Bản

1. Lục đại

Mật tông chủ trương Lục đại là chơn thật thể của vũ trụ, bản nguyên của các tánh năng sinh, năng lưu. Lục đại gồm: địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, không đại (thuộc về vật) và thức đại (thuộc về tâm).

Sáu đại này dung thông, thâu nhiếp lẫn nhau, làm nhân duyên sanh ra các pháp.

Lục đại bao gồm ba phương diện (không thể tách rời nhau):

• Thể đại: bản thể chung cùng của vũ trụ.
• Tướng đại: hình tướng của sự vật và chúng sanh.
• Dụng đại: ngôn ngữ, động tác, công dụng của mỗi sự vật.

Lý tánh của vũ trụ vạn hữu cũng tức là Phật tánh. Phật tánh sẵn có trong mọi chúng sanh.

2. Bốn Mạn-đà-la

Mạn-đà-la nghĩa là tròn trịa đầy đủ. Bốn pháp Mạn-đà-la (Tứ mạn tướng đại) là bốn tướng rộng lớn do sáu đại biến hiện:

1. Đại Mạn-đà-la: Nghĩa hẹp chỉ cái sắc tướng trang nghiêm của Phật, Bồ tát thể hiện trong các pho tượng tô vẽ.
2. Tam muội gia Mạn-đà-la: Nghĩa hẹp chỉ những vật mà Phật và Bồ tát thường cầm (hoa sen, ngọc báu...) tiêu biểu cho lời thệ nguyện.
3. Pháp Mạn-đà-la: Nghĩa hẹp chỉ cho những chủng tử hay chơn ngôn (như chữ Ā, chữ Hūṃ, Mật chú, danh hiệu Phật).
4. Yết ma Mạn-đà-la: Yết ma nghĩa là cử động. Nghĩa hẹp chỉ cho hết thảy oai nghi động tác của chư Phật, Bồ tát làm sự nghiệp độ sanh.

Bốn Mạn-đà-la này đồng thời tồn tại, Phật và chúng sanh đều có, không lìa nhau.

---

III. Phương Pháp Tu Hành

Sự tu hành của Mật tông gồm Giáo tướng và Sự tướng:

• Sự tướng: Tất cả những thực hành như tụng chú, kết ấn, cúng dường, lập đàn... phải theo khuôn phép (phải có bậc A-xà-lê truyền thọ).
• Giáo tướng: Những nghĩa lý sâu xa mầu nhiệm rút ra từ sự tướng để chỉ dạy.

Phương pháp Tam mật

Tam mật là phương pháp mầu nhiệm dựa trên thân, ngữ, ý. Chúng sanh muốn được như Phật phải tu Tam mật: Tay bắt ấn (thân mật), miệng niệm chơn ngôn (ngữ mật), tâm chuyên vào tam-ma-địa (ý mật).

Sự tu hành Tam mật chia làm hai giai đoạn:

1. Tam mật gia trì: Hành giả làm chủ thân, ngữ, ý; tâm thủy được ánh sáng mầu nhiệm của Đại Nhật Như Lai chói rọi vào (Gia), hành giả thọ nhận (Trì).
2. Tam mật du-gà: Ánh sáng của Phật và ánh sáng tâm thủy của hành giả ăn hiệp nhau (du-gà) không sai khác. Lúc này hữu tướng Tam mật đã thành tựu.

---

IV. Quả Vị Tu Chứng

Khi thành tựu Tam mật hữu tướng và thông suốt bốn Mạn-đà-la, hành giả nhất cử nhất động đều đúng oai nghi Phật, làm lợi lạc chúng sanh tự nhiên. Đó là Vô tướng Tam mật.

"Mở miệng ra tiếng, chơn ngôn diệt tội; giơ tay động chân, đều thành Phật ấn; theo việc khởi niệm, diệu quán tự thành".

Đó tức là ý nghĩa của bốn chữ "tức thân thành Phật" (hiện đời thành Phật).

---

V. Kết Luận

Sự lợi ích tu về Mật tông chung quy là Ba nghiệp thanh tịnh (Thân không làm ác, miệng không nói lỗi, tâm không nghĩ bậy). Kinh chép: "Tam nghiệp hằng thanh tịnh, đồng Phật vãng Tây phương".

Trì chú có rất nhiều lợi ích:

• Chú Vãng sanh: Nhổ sạch gốc rễ nghiệp chướng, sanh về Tịnh độ.
• Chú Lăng nghiêm: Tiêu trừ oan gia nghiệp chướng và tình ái dục nặng nề (như A-nan và Ma-đăng-già).
• Chú Phổ âm: Tiêu trừ phục thi cốt khí, yêu tinh quỷ quái.
• Ngũ bộ chú / Đại bi: Phước huệ tăng long, cầu sao được vậy.